Verkiezing ‘Vogel van het Jaar 2016'

Ieder jaar nomineert Vogelbescherming Vlaanderen twaalf vogelsoorten in het kader van  de ‘Verkiezing van de Vogel van het Jaar’. We kiezen als genomineerden zowel bekende als minder bekende, zowel algemene als zeldzame, zowel kleurrijke als minder kleurrijke soorten. Telkens maken we onder de collega’s op het secretariaat een pronostiek. Welke vogel gaat deze verkiezing winnen? De pronostieken waren dit jaar heel verschillend. Iedere collega plaatste een andere soort op nummer één. We waren ervan overtuigd dat de strijd wel eens heel spannend zou kunnen worden. Alle soorten waren blijkbaar aan elkaar gewaagd. Niets bleek minder waar. Na exact 3206 stemmen was de uitkomst overweldigend voor één soort.

Geen roofvogel

Zou opnieuw een roofvogel winnen? Roofvogels doen het iedere keer bijzonder goed. Niet voor niets werden steenuil, bosuil, kerkuil en boomvalk reeds verkozen tot Vogel van het Jaar. Zeker met onze campagne ‘Alleen uilen kopen echte uilen’ blijven deze fascinerende vogels in de kijker staan. We beschouwden de havik dus als een zeer grote kanshebber. Met 434 stemmen behaalde hij maar net de derde plaats. Zeer nipt, want de kneu behaalde 433 stemmen. Slechts één stem verschil. De vrolijke rode borstveren en het dito kapje van de kneu lijken voor de kiezer dus even aantrekkelijk als de imposante gestalte van de havik.

Akker- en weidevogelstrijd

De patrijs is voor Vogelbescherming Vlaanderen een belangrijke symboolsoort. Deze akkervogel is representatief voor de achteruitgang van de biodiversiteit op het platteland. Het is een soort die, zoals vele andere, sterk te lijden heeft onder de intensivering van de landbouw, het verdwijnen van kleine landschapselementen en de versnippering. In Vlaanderen staat de patrijs op de Rode Lijst als ‘kwetsbaar’ aangeduid. Het is voor Vogelbescherming Vlaanderen dan ook onbegrijpelijk dat deze soort nog altijd bejaagbaar is. In Nederland werd de jacht op de patrijs al jaren geleden gesloten. De patrijs stond dus hoog in de pronostieken van onze vereniging. Toch belandde ze slechts op de vijfde plaats met 277 stemmen. Beduidend minder dan kneu en havik.

Een andere weide- en akkervogel uit het lijstje van genomineerden haalde wél de top drie, namelijk de kievit. Hij mag met 461 stemmen de zilveren medaille ophalen. Hoewel de kievit in Vlaanderen (voorlopig) nog niet op de Rode Lijst van bedreigde broedvogels staat, is er op Europees niveau toch een dalende trend waar te nemen. Ook hier spelen veranderingen in de landbouw een zeer grote rol. Sterke bemesting, intensieve begrazing en het vroeg in het voorjaar bewerken van velden en akkers veroorzaken een vermindering van het broedsucces van de kievit. De soort had nochtans een waardige winnaar kunnen zijn.

Opvallend onopvallend 

Dat spreeuw, zilvermeeuw, roek of brandgans niet zou winnen, hadden we wel verwacht. Watersnip, heggenmus, rietgors en spotvogel behoorden dan weer wel tot de kanshebbers. Maar jij mocht kiezen en jouw stem was duidelijk.

De heggenmus is ‘Vogel van het Jaar 2016’.

Met 732 stemmen stak dit kleine, onopvallende insectenetertje met kop en schouders boven haar medekandidaten uit. Won de heggenmus omdat zij alom gekend is als bezoeker van onze tuinen? Kreeg het subtiele maar delicaat gestreepte verenkleed evenveel appreciatie als de mooie kleuren van de spreeuw of de kneu? Of is het mysterie rond haar dagdagelijkse leven dat haar de meeste stemmen bezorgde? Bijna iedereen kent de heggenmus als tuingast, maar wat weten we nu exact over haar? Zij hipt rond op de grens tussen het bloemperk en grasveld of schuifelt tussen de bladeren rond de stammetjes van struiken.

Ze is niet echt schuw maar zorgt altijd voor dekking in de rug. Tegen een achtergrond van takjes en bladeren werkt haar gestreept verenkleed verrassend camouflerend. Je ziet de heggenmus meestal alleen of met haar partner. Zij moeit zich zelden met het gehakketak op de voedertafel om een plaatsje in de rangorde te bemachtigen. Vroeg in de lente laat het mannetje een prachtige melodie horen, zacht en klaterend vanaf de hoogste top van een struik. Subtieler dan de zang van de winterkoning maar oh zo mooi. Maar hoe leeft ze voor de rest? Waar broedt de heggenmus het liefst? En hoe kan je haar helpen?

Het wordt dus dringend tijd om eens dieper in te gaan op de gewoontes van de heggenmus in een poging al haar geheimen bloot te leggen. In de volgende editie van ‘Mens & Vogel’ lees je dan ook meer over de ‘Vogel van het Jaar 2016’, de heggenmus.

Prijswinnaars

Heeft u gestemd op de Vogel van het Jaar? Kijk dan snel of u een van de prijswinnaars bent! 

Kijk hier of u heeft gewonnen

Brandgans (Branta leucopsis)
Brandgans (Branta leucopsis)
Havik (Accipiter gentilis)
Havik (Accipiter gentilis)
Heggenmus (Prunella modularis)
Heggenmus (Prunella modularis)
Kievit (Vanellus vanellus)
Kievit (Vanellus vanellus)
Kneu (Linaria cannabina)
Kneu (Linaria cannabina)
Patrijs (Perdix perdix)
Patrijs (Perdix perdix)
 Rietgors (Emberiza schoeniclus)
Rietgors (Emberiza schoeniclus)
Roek (Corvis frugilegus)
Roek (Corvis frugilegus)
Spotvogel (hippolais icternina)
Spotvogel (hippolais icternina)
Spreeuw (Sturnus vulgaris)
Spreeuw (Sturnus vulgaris)
Watersnip (Galinago galinago)
Watersnip (Galinago galinago)
Zilvermeeuw (Larus argentatus)
Zilvermeeuw (Larus argentatus)

Bovenstaande foto's werden ter beschikking gesteld door:

Rollin Verlinde
Hugo Willocx
Jan Rodts
Yves Adams